غییر الگوی غذایی در دهه‌های اخیر و بخصوص افزایش مصرف غذاهای چرب و آماده و عدم تحرك و فعالیت فیزیكی منظم باعث افزایش وزن و چاقی در بیشتر افراد شده است. یكی از عوارض این تغییر الگوی زندگی شیوع بیماری‌های مختلف و از جمله بیماری كبد چرب است.

 كبد در قسمت بالایی و راست شكم، درست در زیر دیافراگم قرار دارد و این بیماری به دلیل نشست چربی ـ به دلیل عدم توانایی كبد در سوزاندن چربی اضافی ـ به‌وجود می‌آید كه ممكن است كبد در این حالت ورم كند یا سلول‌های آن تخریب شده و بیماری به سمت سیروز (تخریب كبد) پیش برود.

نشانه‌ها

در بیشتر موارد، افراد چاق، بیماران دیابتی یا مبتلایان به چربی خون بالا به این عارضه دچار می‌شوند؛  درد مبهم و خفیف در قسمت فوقانی سمت راست شكم یكی از علائم این بیماری است اما متاسفانه بسیاری از بیماران بدون علامت بالینی هستند و فرد اغلب زمانی به پزشك مراجعه می‌كند كه به درجاتی از سیروز مبتلا شده است، زیرا در بیماری كبد چرب علائم اغلب بیماری‌های كبدی نظیر درد شدید غیر قابل تحمل، تهوع و استفراغ، زردی و تب و لرز دیده نمی‌شود؛ معمولا بیماری بدون علامت است و اغلب پزشك در بررسی آزمایشگاهی یا سونوگرافی یا سی‌تی‌اسكن كه به علل دیگر انجام می‌شود، متوجه آن می‌‌شود.

علت‌ها

بیماری كبد چرب ممكن است به علت مصرف برخی داروها، چاقی، گرسنگی، سوءتغذیه، كاهش سریع وزن و... ایجاد شود، اما علت عمده بیماری كبد چرب، چاقی است. به‌طوری كه در آمریكا حدود یك سوم افراد بالغ دچار بیماری كبد چرب (بیماری كم تحركی و چاقی) هستند.

 این بیماری با وزن بیمار ارتباطی مستقیم دارد و به دلیل افزایش چاقی در جوامع مختلف شیوع آن رو به افزایش است. باید گفت كه در ابتلا به این بیماری میزان چربی بدن و اندازه دور شكم (دور شكم بیش از 102 سانتی‌متر در آقایان و 88 سانتی‌متر در خانم‌ها) نقش مهم‌تری از وزن دارد، اما بیماری در هر سنی به وجود می‌آید كه بیشترین شیوع آن بین 40 تا 60 سالگی است و ـ در كشور ما برعكس اكثر كشورهای جهان ـ در میان خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود.

درمان

انسان بدون كبد نمی‌تواند زنده بماند؛ جالب است بدانید كه كبد تنها عضو بدن است كه خودش دوباره بازسازی می‌شود و حتی اگر بیش از 70درصد آن برداشته شود، دوباره به اندازه و شكل طبیعی برخواهد گشت.

هرچند احتمال وقوع مرگ یا از كار افتادن كامل كبد در پی بروز عارضه «كبد چرب» بسیار نادر است، اما به دلیل عملكرد حیاتی كه كبد در تصفیه و پالایش خون، تنظیم هورمون‌های بدن، ذخیره گلوكز (قند)، ترشح صفرا و كمك به هضم غذا و... دارد، توجه به درمان بموقع آن بسیار اهمیت دارد.

بهترین روش و آسان‌ترین راه درمان كبد چرب حذف عوامل ایجادكننده بیماری است. به عنوان مثال فرد چاقی كه دچار كبد چرب شده است با كنترل وزن و فرد دیابتی با كنترل دیابت خود از بیماری كبد چرب رهایی پیدا می‌كند. در ضمن دارو درمانی نیز می‌تواند در كنترل بیماری تاثیر داشته باشد.

بیماری كبد چرب قابل درمان است و می‌توان با اصلاح شیوه تغذیه از طریق یك رژیم غذایی سالم و متعادل، كم‌كالری و كم چرب به همراه فعالیت‌های بدنی و ورزش منظم (دست‌كم 5 بار در هفته و هر بار 20 دقیقه پیاده روی یا دویدن آهسته)، كنترل وزن بخصوص چاقی شكمی و كنترل دقیق قند خون با كمك پزشك در جهت درمان این بیماری، نتیجه مطلوبی را به دست آورد.  برای حفظ سلامتی این عضو حیاتی بدن از قرار گرفتن در معرض عوامل سمی محیط زیست شامل دود اتومبیل یا پاك‌كننده‌های شیمیایی و حل‌كننده‌ها تا آنجا كه می‌توانید خودداری كرده و با اضافه كردن ویتامین‌های آنتی‌اكسیدان مثل ویتامین E و C و مواد معدنی نظیر روی و سلنیوم به برنامه غذایی، از كبد خود در برابر آسیب رادیكال‌های آزاد محافظت كنید.